Nie bez powodu twierdzi się, że kryzys jest w znacznej mierze fenomenem natury psychologicznej, co znajduje niekiedy wyraz w sformułowaniu, że kryzys to stan umysłów.

Zaintrygowali mnie niedawno studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zaprotestowali przeciwko „kryzysowi” (antykryzysowi.pl). Nadużywanie słowa „kryzys” niesie ze sobą ciągłą promocję czarnej wizji „kryzysu totalnego”. Studenci UJ propagują zdroworozsądkowy, pozytywny stosunek do gospodarki, chcą promować podstawowe kanony inteligentnie regulowanej gospodarki rynkowej, skłaniać konsumentów do rozsądnego kupowania, a przedsiębiorców do efektywnego inwestowania. Zakaz nadużywania słowa „kryzys”, używanie zamiennie innych, mniej dramatycznie brzmiących, mogłoby pomóc w oswojeniu gospodarczych zawirowań. Rzeczywiście, zamiast słowa „kryzys”, jednego z kilku nadużywanych w Polsce brzydkich słów na „K”, można przykładowo powiedzieć: „choroba” (to propozycja prof. J. Bralczyka), bessa, spowolnienie, regres, destabilizacja, dekoniunktura, recesja…
Nowego wymiaru nabrało ostatnio wiele starych, dobrze znanych pojęć, przykładowo: chciwość, zachłanność, żądza zysku za wszelką cenę, spekulacja, hazard moralny. Skłania to do sformułowania pytania o kształt współczesnej i przyszłej nauki bankowości. Analitycy zajmujący się tą dziedziną  znajdują się przed nowym, niezwykłym wyzwaniem: jak opisać i objaśnić fenomen zmian w światowej bankowości, które miały miejsce w latach 2007-2009. Nieprzypadkowo pojawiły się opinie o potrzebie stworzenia nowej alternatywnej ekonomii, nowych finansów, nowej bankowości.

W roku 2009, nie po raz pierwszy, przypomniano dobrze znaną opinię, że każdy kryzys jest szansą. Na początku marca prezydent Obama stwierdził, że narastający kryzys finansów (wielkie zadłużenie USA robi wrażenie nie tylko na finansistach) i gospodarki jest odpowiednim czasem do odkrycia kolejnej „wielkiej okazji” Ameryki („time of crisis can be great opportunity”). Czy jest to pogląd realistyczny? Czy można go odnieść do UE, do Polski, do Pomorza Zachodniego, do Szczecina…
Stanisław Flejterski

PS. 25. marca odbyło się inauguracyjne posiedzenie Rady Gospodarczej przy Prezydencie Miasta Szczecin. Rada, złożona z kilkudziesięciu osób, głównie przedsiębiorców i menedżerów oraz kilku profesorów, ma pełnić przez około 2 lata funkcje opiniodawcze i doradcze. Moim zdaniem, wbrew opiniom malkontentów, to dobry pomysł. Inteligentnych rad i pomysłów na rozwój naszego miasta nigdy za wiele.